Umbrel OS – system operacyjny + prywatna chmura

1. Wprowadzenie

UmbrelOS to system operacyjny przeznaczony do uruchamiania osobistego serwera domowego (home server) oraz usług typu self-hosting. System powstał początkowo jako łatwy sposób na uruchomienie własnego węzła Bitcoin i Lightning Network, ale z czasem przekształcił się w platformę do uruchamiania wielu aplikacji serwerowych poprzez prosty interfejs webowy i sklep aplikacji.

 

 

Dzięki UmbrelOS użytkownik może uruchomić własną infrastrukturę IT – np.:

• prywatną chmurę plików
• serwer multimediów
• system automatyki domowej
• narzędzia DevOps
• aplikacje blockchain
• serwery komunikacyjne

System działa najczęściej na:

• Raspberry Pi
• mini-PC
• dedykowanym urządzeniu Umbrel Home
• serwerach x86 (Intel/AMD)

UmbrelOS należy do kategorii systemów self-hosting / home server OS, które upraszczają zarządzanie usługami poprzez graficzny panel zamiast konfiguracji ręcznej.

---

2. Architektura UmbrelOS

2.1 Podstawy technologiczne

UmbrelOS opiera się na systemie Linux oraz technologii kontenerów.

Główne elementy architektury:

Warstwa	Funkcja
Linux Base	bazowy system operacyjny
Docker	izolacja aplikacji
Umbrel Core	warstwa zarządzania systemem
App Store	instalacja aplikacji
Web UI	panel administracyjny

Aplikacje instalowane są jako kontenery Docker, dzięki czemu są izolowane i mogą być łatwo aktualizowane.

---

2.2 Panel zarządzania

Jedną z największych zalet UmbrelOS jest estetyczny i prosty panel webowy, który przypomina interfejs systemów desktopowych.

Funkcje panelu:

• zarządzanie aplikacjami
• monitorowanie CPU i RAM
• zarządzanie plikami
• instalacja aplikacji
• backup danych
• ustawienia sieci

Nowe wersje wprowadziły m.in.:

• monitorowanie zużycia CPU i pamięci
• obsługę Wi-Fi
• ulepszone zarządzanie plikami i danymi

---

3. Funkcjonalności UmbrelOS

3.1 App Store

Najważniejszym elementem systemu jest App Store, umożliwiający instalowanie aplikacji jednym kliknięciem.

Przykładowe aplikacje:

Infrastruktura

• Nextcloud
• Syncthing
• Immich

Multimedia

• Jellyfin
• Plex
• Audiobookshelf

Bezpieczeństwo

• Vaultwarden
• Bitwarden

Blockchain

• Bitcoin Core
• Lightning Node
• Electrum Server

App Store pozwala instalować aplikacje bez znajomości Dockera!

---

3.2 Wbudowany system plików

W nowszych wersjach UmbrelOS pojawił się Files Manager, który pozwala zarządzać plikami bezpośrednio z panelu.

Możliwe operacje:

• upload i organizacja plików
• udostępnianie folderów w sieci
• montowanie jako dysk sieciowy
• backupy
• integracja z macOS Time Machine

---

3.3 Backup i odzyskiwanie danych

Wersje 1.5 wprowadziły:

• automatyczne backupy
• możliwość cofania zmian (rewind)
• backup na NAS lub USB
• backup do innego Umbrela

To ważna funkcja dla środowisk self-hosting.

---

3.4 Obsługa sprzętu

UmbrelOS może działać na:

Raspberry Pi

najpopularniejsza konfiguracja

mini PC

np.:

• Intel NUC
• HP EliteDesk
• Dell OptiPlex

Dedykowany serwer Umbrel Home

Specyfikacja przykładowa:

• CPU Intel 2.9 GHz
• 16 GB RAM
• 2 TB NVMe
• Gigabit Ethernet

---

4. Zastosowania UmbrelOS

4.1 Home lab

Umbrel jest często używany w:

• homelabach
• małych środowiskach DevOps
• testach self-hostingu

---

4.2 Własna chmura

Możliwe jest stworzenie alternatywy dla:

• Google Drive
• Dropbox
• iCloud

poprzez instalację:

• Nextcloud
• Syncthing
• Immich

---

4.3 infrastruktura blockchain

Umbrel pierwotnie powstał jako platforma do:

• uruchamiania Bitcoin Node
• Lightning Network
• Electrum Server

Pozwala to użytkownikom utrzymać pełną kontrolę nad własnymi transakcjami.

---

5. Wymagania sprzętowe

Minimalne

• CPU ARM lub x86
• 4 GB RAM
• SSD 64 GB

Zalecane

• 8–16 GB RAM
• SSD 1 TB
• CPU 4 rdzenie

W przypadku node Bitcoin zaleca się min. 1 TB SSD.

---

6. Zalety UmbrelOS

6.1 Bardzo prosty interfejs

Umbrel posiada jeden z najbardziej dopracowanych interfejsów self-hosting.

Zalety:

• bardzo szybka instalacja
• instalacja aplikacji jednym kliknięciem
• brak potrzeby CLI

---

6.2 łatwy self-hosting

Umbrel pozwala szybko uruchomić:

• prywatny NAS
• serwer multimediów
• aplikacje webowe

---

6.3 kontenery Docker

Dzięki Dockerowi:

• aplikacje są izolowane
• aktualizacje są prostsze
• można łatwo dodawać własne aplikacje

---

7. Wady UmbrelOS

7.1 nie jest już w pełni open-source

UmbrelOS przeszedł z modelu open-source na source-available, co ogranicza możliwość forkowania projektu.

---

7.2 ograniczony sklep aplikacji

W porównaniu z innymi systemami:

• repozytorium aplikacji jest mniejsze
• aktualizacje mogą pojawiać się wolniej

---

7.3 bezpieczeństwo

Krytykowano brak natywnego HTTPS w starszych wersjach, co może prowadzić do ryzyka MITM przy dostępie przez sieć lokalną.

---

8. Porównanie z podobnymi systemami

UmbrelOS vs CasaOS

cecha	UmbrelOS	CasaOS
interfejs	bardzo dopracowany	prosty
aplikacje	mniej	więcej
docker	tak	tak
open source	source-available	open source
zarządzanie plikami	tak	tak
trudność	bardzo łatwy	łatwy

CasaOS jest bardziej uniwersalny i elastyczny, ale Umbrel ma bardziej dopracowany UI.

---

UmbrelOS vs StartOS

cecha	UmbrelOS	StartOS
cel	self-hosting	prywatność / sovereignty
kryptowaluty	bardzo rozwinięte	bardzo rozwinięte
aplikacje	średnia liczba	mniejsza
trudność	łatwy	średni

StartOS jest bardziej security-focused.

---

UmbrelOS vs TrueNAS SCALE

cecha	UmbrelOS	TrueNAS
NAS	podstawowy	zaawansowany
ZFS	nie	tak
skalowanie	małe środowiska	enterprise
trudność	łatwy	średni

TrueNAS jest lepszy jako system storage/NAS, Umbrel jako self-hosting platform.

---

UmbrelOS vs Unraid

cecha	UmbrelOS	Unraid
cena	darmowy	płatny
storage	podstawowy	zaawansowany
docker	tak	tak
VM	brak	tak
NAS	ograniczony	bardzo dobry

Unraid jest bardziej kompletnym systemem serwerowym.

---

9. Kiedy warto używać UmbrelOS

Umbrel jest dobrym wyborem gdy:

• chcesz łatwego self-hostingu
• budujesz home server
• uruchamiasz Bitcoin node
• zaczynasz z homelabem

---

10. Instalacja i konfiguracja w Proxmox

Przejdź do swojego panelu Proxmox. Pobierz na swój komputer obraz ISO z adresu:

https://download.umbrel.com/release/latest/umbrelos-amd64-usb-installer.iso

Wybierz storage gdzie przechowujesz pliki ISO (u mnie jest to „local”) na Swoim Proxmox, kliknij Upload i dodaj ściągnięty obraz umbrelos-amd64-usb-installer.iso

Po przesłaniu pliku na Proxmox, stwórz maszynę wirtualną, nadaj nazwę maszynie wirtualnej np. UmbrelOS

W sekcji OS / Storage / ISO image, wybierz swój magazyn z ISO, obraz systemu Umbrel i kliknij Next

W System jeszcze nic nie zmieniaj, później zmienimy BIOS, na OVMF (UEFI). W sekcji Disks / Disk size (GiB), ustaw pojemność dyskową która będzie odpowiadać Twoim wymaganiom ( wrzucanie plików + aplikacje).

W sekcji CPU / Cores, ustaw ilość rdzeni (proponuje 2 lub więcej)

W sekcji Memory / Memory (MiB), ustaw minimum 4GB (1GB to 1024Mb razy x), w Network nic nie zmieniaj a w sekcji Confirm, kliknij Finish

Wybierz utworzoną maszynę, następnie kliknij Hardware/ BIOS / Edit

Wybierz w sekcji BIOS, OVMF (UEFI), inaczej instalator nie wystartuje! Kliknij OK

Uruchom maszynę , po chwili załaduje się instalator umbrelOS, wybierz umbrelOS installer

Po uruchomieniu instalatora wybierz sda QEMU HARDDISK, czyli opcja 1:

Po kilku minutach, system zostanie zainstalowany a instalator poprosi o wyłączenie maszyny i usunięcie obrazu:

Kliknij prawym myszy na maszynę z zainstalowanym UbresOS a następniej kliknij Stop

Przejdź do Hardware / CD/DVD Drive (ide2) /Edit.

Wybierz Do not use any media, kliknij OK

Uruchom maszynę, po uruchomieniu wpisz login i hasło umbrel /umbrel

Komendą ip a, sprawdź adres IP przypisany przez DHCP (u mnie jest to 192.168.1.56).

Przejdź do przeglądarki internetowej i w wpisz przypisany adres IP dla UmbrelOS. Zostaniesz przekierowany do okna powitalnego, kliknij Start

Wpisz swoje dane wraz z hasłem i kliknij Create / Next

Przywita Cię panel zarządzania systemem UmbrelOS

Kliknmij na ikonkę App Store, wyszukaj np. n8n

Kliknij Install, poczekaj aż aplikacja się zainstaluje:

Po zainstalowaniu pojawi się przycisk Open, gdy w niego klikniesz, zostaniesz przekierowany do strony rejestracji programu (w tym przypadku n8n):

Proste, prawda ?? 🙂

Jak wrócisz na stronę UmbrelOS, po zainstalowaniu pierwszej aplikacji pojawią się tzw. widgety (małe, interaktywne elementy graficzne umieszczane na ekranie głównym):

Mamy tu od lewej, kolejno skróty folderów, ile mamy dostępnego miejsca na dysku oraz podgląd (na żywo) obciążenia systemu.

Kliknij na któryś z skrótów jeśli chodzi o foldery, prześlij kilka plików, jedynie dokumenty tekstowe nie są natywnie obsługiwane, możemy je jedynie pobrać:

Przejdź do panelu ustawień, klikając na Settings. Jest tu dużo możliwości konfiguracji:

1. Umbrel Twoje_konto
   
   Urządzenie
   Standardowy komputer PC (i440FX + PIIX, 1996)
   umbrelOS
   umbrelOS 1.5
   Lokalny adres IP
   192.168.1.56
   Czas działania
   3 godziny
   Wyloguj się
   Uruchom ponownie
   Wyłącz

2. Konto

• Twoje imię i hasło
  Zmień imię
  Zmień hasło
• Tapeta
  Twoja tapeta i motyw Umbrel
• Wi-Fi
  Podłącz swoje urządzenie do sieci Wi-Fi
  
  Zalecam ustawić uwierzytelnianie 2FA
  
• 2FA
  Dodatkowa warstwa zabezpieczeń dla logowania do Umbrel i aplikacji
• Kopie zapasowe
  Twórz kopie zapasowe plików, aplikacji i danych na innym urządzeniu Umbrel, serwerze NAS lub dysku zewnętrznym
  Konfiguracja
  Przywracanie
• Asystent migracji
  Przenieś wszystkie aplikacje i dane z Raspberry Pi do Umbrel Home
  Migracja
• Język
  Preferowany język umbrelOS
• Angielski
• Rozwiązywanie problemów
  Rozwiązywanie problemów z umbrelOS lub aplikacją
  Informacje o urządzeniu
• Informacje o Twoim urządzeniu
• Wyświetl informacje
• Ustawienia zaawansowane
  Terminal, program umbrelOS Beta, Cloudflare DNS i inne
• umbrelOS 1.5
  Korzystasz z najnowszej wersji umbrelOS · Zobacz
  co nowego
• Sprawdź aktualizacje

Tutaj Masz dowolność jeśli chodzi o wprowadzanie zmian.

---

11. Ustawienie dostępu przez Cloudflare Tunnel

Przejdź ponownie do App Store w wyszukiwarce wpisz cloud, wybierz Cloudflare Tunnel i zainstaluj aplikację, klikająć Install

Po zainstalowaniu otwórz aplikację i kliknij Settings

Wyświetli się strona, gdzie w Connector token, podamy token Cloudflare

Przejdź na stronę Cloudflare, zaloguj się na swoje konto. Przejdź do Protect & Connect / Zero Trust

Następnie kolejno networks / Connectors, kliknij Create a tunnel. Wybierz Select Cloudflared

Nadaj nazwę tunelowi np. UmbrelaOS oraz kliknij Save tunnel

Wybierz Debian, skopiuj komendę do połączenia tokena i wklej ją do aplikacji Cloudflare tunnel, kliknij Save & Restart

Wróć do strony Cloudflare, w sekcji Connectors, po chwili pojawi się zestawione połączenie, kliknij Next

W sekcji Subdomain podaj nazwę subdomeny, w Domain, wybierz swoją domenę. W sekcji Service / Type, wybierz HTTP a w URL, podaj adres IP serwera umbrelOS. Kliknij Complete setup

Po wpisaniu https://Twoja_subdomena.Twoja_domena (u mnie jest to umbrelos.xxxxx.pl )będziesz miał już dostęp (szyfrowany, bezpieczny) do umbrelOs z każdego miejsca na ziemi, dzięki tunnelowi reverse proxy Cloudflare!

---

11.1 Dodawanie dostępu aplikacji w Cloludflare

Przejdź na stronę, wyszukaj interesującą Cię aplikację. Posłużę się przykładem zainstalowanego n8n. Przejdź do folderu n8n, kliknij na plik docker-compose.yml

https://github.com/getumbrel/umbrel-apps/tree/master?search=1

Interesują Cię dwie sekcje APP_HOST oraz APP_PORT. Skopij APP_HOST i zapamiętaj numer przypisanego portu.

W Cloudflare /Connectors, wybierz tunnel umbrelOs / Edit

Przejdź do Published application routes / Add a published application route

Analogicznie uzupełnij wskazane sekcje, w URL wklej skopiowany APP_HOST oraz dopisz APP_PORT. Kliknij Save.

Po wpisaniu ustawionego adresu, wpisz go w przeglądarkę Twoja_subdomena.Twoja_domena (u mnie jest to n8n-umbrela.xxx.pl)

Podsumowanie

Artykuł przedstawia UmbrelOS jako system operacyjny przeznaczony do budowy osobistego serwera domowego oraz środowiska self-hosting. Początkowo powstał jako platforma do uruchamiania własnego węzła Bitcoin i Lightning Network, jednak z czasem rozwinął się w rozwiązanie umożliwiające instalację wielu aplikacji serwerowych poprzez prosty panel webowy i sklep aplikacji.

Opisano architekturę systemu, która opiera się na systemie Linux i technologii kontenerów Docker. Kluczowe elementy obejmują bazowy system operacyjny, warstwę zarządzania Umbrel Core, sklep aplikacji oraz graficzny interfejs administracyjny dostępny z przeglądarki. Aplikacje uruchamiane są jako kontenery Docker, co zapewnia ich izolację oraz ułatwia aktualizacje.

W artykule omówiono również panel zarządzania, który umożliwia monitorowanie zasobów systemowych, zarządzanie aplikacjami, plikami i kopiami zapasowymi, a także konfigurację sieci. Nowsze wersje systemu wprowadziły m.in. monitorowanie zużycia CPU i pamięci, obsługę Wi-Fi oraz ulepszone zarządzanie plikami.

Przedstawiono najważniejsze funkcjonalności UmbrelOS, w tym App Store umożliwiający instalację aplikacji jednym kliknięciem. Dostępne aplikacje obejmują narzędzia do zarządzania infrastrukturą, serwery multimediów, rozwiązania bezpieczeństwa oraz oprogramowanie blockchain. System zawiera również wbudowany menedżer plików umożliwiający przesyłanie danych, udostępnianie folderów w sieci oraz integrację z mechanizmami kopii zapasowych.

Opisano także mechanizmy backupu i odzyskiwania danych, które umożliwiają tworzenie automatycznych kopii zapasowych oraz przywracanie systemu z różnych źródeł, takich jak NAS, dysk zewnętrzny czy inne urządzenie Umbrel.

W artykule przedstawiono obsługiwany sprzęt, w tym Raspberry Pi, komputery mini-PC oraz dedykowane urządzenie Umbrel Home. Podano również minimalne i zalecane wymagania sprzętowe, które zależą m.in. od uruchamianych aplikacji oraz od tego, czy system pełni funkcję węzła Bitcoin.

Omówiono zastosowania UmbrelOS, takie jak budowa środowiska homelab, tworzenie prywatnej chmury plików czy utrzymywanie infrastruktury blockchain. System może stanowić alternatywę dla komercyjnych usług chmurowych, umożliwiając przechowywanie i zarządzanie danymi we własnej infrastrukturze.

Wskazano także najważniejsze zalety systemu, do których należą prosty i dopracowany interfejs, łatwa instalacja aplikacji oraz wykorzystanie kontenerów Docker zapewniających izolację usług. Jednocześnie opisano ograniczenia, takie jak przejście projektu na model source-available, mniejsza liczba aplikacji w sklepie oraz wcześniejsze uwagi dotyczące bezpieczeństwa.

Artykuł zawiera również porównanie UmbrelOS z innymi systemami do self-hostingu, takimi jak CasaOS, StartOS, TrueNAS SCALE oraz Unraid. Wskazano, że UmbrelOS wyróżnia się prostotą obsługi i dopracowanym interfejsem, natomiast inne rozwiązania mogą oferować większą elastyczność, lepsze funkcje NAS lub bardziej zaawansowane możliwości zarządzania infrastrukturą.

W końcowej części przedstawiono instrukcję instalacji UmbrelOS w środowisku Proxmox, obejmującą pobranie obrazu systemu, utworzenie maszyny wirtualnej, konfigurację BIOS w trybie UEFI, instalację systemu oraz pierwszą konfigurację poprzez przeglądarkę. Opisano również proces instalacji aplikacji ze sklepu Umbrel oraz konfigurację zdalnego dostępu poprzez Cloudflare Tunnel, co umożliwia bezpieczne udostępnienie panelu i aplikacji w Internecie.