ZimaOS: nowoczesny NAS i dostęp zdalny bez bólu głowy

W świecie self-hostingu i homelabów od lat dominują rozwiązania takie jak TrueNAS, OpenMediaVault czy Unraid. Są potężne, ale często skomplikowane. ZimaOS powstał jako odpowiedź na ten problem: ma być prosty, szybki i dostępny dla każdego – bez konieczności studiowania dokumentacji przez tygodnie.

 

 

To system operacyjny typu NAS (Network Attached Storage), który łączy w sobie:

• magazyn danych
• platformę aplikacyjną (Docker)
• prosty dostęp zdalny
• podejście „plug & play”

I to wszystko z naciskiem na minimalizm.

---

Czym jest ZimaOS

ZimaOS to nowoczesny system NAS rozwijany przez IceWhale (twórców CasaOS), zaprojektowany dla:

• użytkowników domowych
• małych firm
• entuzjastów homelabów

System działa na architekturze x86-64 i można go uruchomić praktycznie na:

• mini PC
• starym laptopie
• serwerze
• maszynie wirtualnej (np. Proxmox)

Najważniejsze założenie: uprościć NAS do maksimum.

---

Najważniejsze funkcje

1. Jeden system do wszystkiego

ZimaOS agreguje:

• lokalne dyski
• dyski USB
• chmurę
• inne NAS-y

Wszystko widzisz w jednym miejscu i możesz zarządzać bez „skakania” między narzędziami

---

2. Prostota konfiguracji RAID

Konfiguracja RAID w klasycznych systemach bywa trudna.

Tutaj:

• RAID 1 / 5 / 6 / JBOD
• konfiguracja w kilku kliknięciach

To ogromna przewaga dla początkujących.

---

3. Wbudowany Docker i App Store

ZimaOS posiada:

• sklep z aplikacjami (800+ aplikacji)
• wsparcie Docker

Możesz uruchomić np.:

• Immich (alternatywa dla Google Photos)
• Plex / Jellyfin
• Nextcloud
• Pi-hole

To oznacza, że Twój NAS = mini cloud + serwer aplikacji.

---

4. Dostęp zdalny bez konfiguracji VPN

Jedna z najważniejszych funkcji:

Zdalny dostęp działa natywnie !

System umożliwia:

• dostęp przez LAN i WAN
• transfer plików z telefonu
• backup zdjęć mobilnych

Dodatkowo:

• połączenia P2P (bez pośredników)
• szyfrowanie end-to-end

Czyli: brak potrzeby ręcznego konfigurowania VPN, reverse proxy itd.

---

5. Prywatność i brak konta w chmurze

ZimaOS działa bez:

• emaila
• logowania do zewnętrznych usług

To lokalny system z własną tożsamością urządzenia

---

6. Backup zgodny z zasadą 3-2-1

System wspiera:

• backup lokalny
• backup do chmury
• synchronizację między urządzeniami

---

7. Wbudowane VM (ZVM)

Możesz uruchamiać:

• Linux
• Windows

bezpośrednio w ZimaOS

---

Dla kogo ZimaOS ma sens

Najlepiej sprawdzi się gdy:

• chcesz szybki NAS bez nauki TrueNAS
• budujesz homelab „light”
• potrzebujesz prywatnej chmury (Dropbox/Google Drive replacement)
• chcesz łatwy dostęp zdalny

Mniej sensowny gdy:

• potrzebujesz ZFS i zaawansowanych snapshotów
• budujesz enterprise storage
• masz skomplikowaną macierz RAID

---

Dlaczego warto uruchomić ZimaOS na Proxmox

Zamiast instalować ZimaOS bezpośrednio na sprzęcie, lepiej użyć:

Proxmox VE

Korzyści:

• snapshoty VM
• backup całego NAS-a
• łatwa migracja
• izolacja

Co ciekawe – użytkownicy homelabów często polecają właśnie ten model (ZimaOS jako VM)

---

Instalacja ZimaOS na Proxmox – krok po kroku

Krok 1: Pobranie obrazu

1. Pobierz ISO ZimaOS z oficjalnej strony
   
   https://github.com/IceWhaleTech/ZimaOS/releases/download/1.5.4/zimaos-x86_64-1.5.4_installer.img
   
   
2. Wgraj do Proxmox:
   • Datacenter → Storage → ISO Images → Download from URL

3. Wklej powyżej podany link w sekcję URL, następnie Query URL oraz kliknij Download

---

Krok 2: Tworzenie VM

Parametry:

• OS: Linux
• BIOS: OVMF (UEFI)
• CPU: 2 cores
• RAM: min. 2 GB (lepiej 4 GB)
• Disk: 32–64 GB (system)
• Network: VirtIO

Przejdź do Swojego głównego Node (w moim przypadku grupadm2), wejdź do Shell i postępuj zgodnie z podanymi komendami

Utwórz VM

qm create 111 --name zimaos --memory 4096 --cores 2 --net0 virtio,bridge=vmbr0

111 - tutaj podaj unikatowy numer maszyny wirtualnej

--memory - tutaj podajesz ilość przydzielanej pamięci RAM

--cores - tutaj podajesz ile rdzeni chcesz przydzielić maszynie  

Import dysku

qm importdisk 111 /var/lib/vz/template/iso/zimaos-x86_64-1.5.4_installer.img local-lvm

111 - analogicznie podajesz numer maszyny zimaos

/var/lib/vz/template/iso/zimaos-x86_64-1.5.4_installer.img - ścieżka gdzie znajduje się obraz, zmień jeśli Twoja ścieżka się różni

local-lvm - storage oparty o LVM-thin, używany głównie do przechowywania dysków maszyn wirtualnych

Podłącz dysk

qm set 111 --scsihw virtio-scsi-pci --scsi0 local-lvm:vm-111-disk-0

Komenda ustawia kontroler dysków + podłącza dysk do VM o ID

Ustaw boot

qm set 111 --boot order=scsi0

Ta komenda ustawia kolejność bootowania (startu systemu) dla maszyny wirtualnej

BIOS UEFI

qm set 111 --bios ovmf              <--- Ustawia typ BIOS na UEFI

qm set 111 --efidisk0 local-lvm:1   <--- EFI disk (mały dysk na ustawienia UEFI)

---

Krok 3: Dyski na dane (ważne!)

Dodaj dodatkowy dysk w Proxmox:

• np. 1 TB jako storage

W Proxmox, przejdź do zimaos / Hardware / Add / Hard Disk w sekcji Storage wybierz swoją pulę a w sekcji Disk size (GiB) podaj ile GB chcesz mieć w głównym systemie ZimaOS. Później możesz dodać więcej dysków Jako storage NAS i kliknij Add

---

Krok 4: Instalacja systemu

1. Uruchom VM z ISO
2. Wybierz dysk systemowy
3. Instalacja trwa kilka minut
4. Restart

Przejdź do Console i kliknij Start Now

Po załadowaniu instalatora zatwierdź Enter Install ZimaOS, następnie strzałkami wybierz dysk i <Ok>, następnie <Yes> / <Yes>. Po zainstalowaniu systemu, pojawi się komunikat o odłączeniu dysku instalacyjnego:

Przejdź do Hardware, wybierz dysk o pojemności 1348M, kliknij Detach / Yes

Nie przejmuj się ostrzeżeniem, kliknij OK

Następnie przejdź do Options /Boot Order, zaznacz dysk który utworzyłeś (w moim przypadku 35G) i kliknij OK

Finalnie kliknij prawym przyciskiem myszy na maszynę zimaos / Reboot

Kliknij na Console, poczekaj aż system się załaduje, po załadowaniu przejdź do przeglądarki internetowej i wpisz podany adres IP

---

Krok 5: Pierwsze logowanie

Po uruchomieniu:

• sprawdź IP VM (np. w Proxmox)
• wejdź w przeglądarce: http://IP_ZIMAOS

Zobaczysz GUI systemu.

Wybierz język, zaznacz Akceptuje Polityka Prywatności oraz kliknij na niebieski przycisk

Podaj dane do logowania i zatwierdź wybór klikając ponownie na niebieski przycisk

Przejdź od razu do Panel

---

Krok 6: Konfiguracja dodatkowego dysku

W panelu:

• dodaj dyski
• skonfiguruj RAID (opcjonalnie)
• ustaw foldery

W Proxmox, przejdź do zimaos / Hardware / Add / Hard Disk w sekcji Storage wybierz swoją pulę a w sekcji Disk size (GiB) podaj ile GB chcesz mieć dodatkowy dysk w systemie ZimaOS i kliknij Add

Kliknij prawym przyciskiem myszy na maszynę zimaos / Reboot

Ponownie przejdź do ZimaOS i zaloguj się do systemu. po zalogowaniu kliknij na Zarządzaj / Start

Jeśli dodałeś jeden tylko tak jak w podanym przykładzie kliknij na przycisk strzałki w sekcji Single use, jeśli dodałeś 2 lub 4 dyski (opcja RAID) kliknij na strzałkę w sekcji Combined use. Jako przykład użyję tą pierwszą opcję

Kliknij na Wymagany format

W sekcji Nazwa dysku, nazwij Swój nowy dysk, zaznacz Jestem tego świadomy i potwierdzam operację i kliknij Formatuj. Po formatowaniu kliknij Włącz a następnie przejdź do plików

Przekieruje Cię do strony z przestrzenią dyskową, nowy dysk pojawi się pod przestrzenią dyskową ZimaOS-HD

---

Krok 7: Dostęp zdalny

Masz 2 opcje:

1. Wbudowany remote access

Najprostszy – działa out-of-the-box

Ściągnij Zima Client

https://www.zimaspace.com/zimaos/download

Możesz pobrać na Macka, Windowsa oraz telefon – Google Play, niedługo na App store

Po pobraniu zainstaluj, instalator zapyta o podłączenie do sieci LAN (prawy róg ekranu), potwierdź połączenie. Kliknij na przycisk strzałki

Kliknij na Connect using Network ID

Wróć do systemu ZimaOS kliknij na Settings

Skopiuj wygenerowane Zdalne ID i wklej je do Zima Client oraz kliknij Connect

Ponownie zostaniesz poproszony o zatwierdzenie połączenia sieciowego, zatwierdź. Po chwili zaloguj się loginem i hasłem dla ZimaOS, zatwierdź niebieskim przyciskiem

Pojawi się panel nawigacyjny Zima Client, gdy klikniesz na Go to Dashboard, zostaniesz przekierowany na zdalny adres ZimaOS. Teraz wystarczy że powtórzysz to na dowolnym komputerze lub telefonie (łączenie przez Zdalne ID) z zainstalowanym Zima Client i masz dostęp do swojego serwera z każdego miejsca na ziemi!

2. Cloudflare Tunnel

• idealne do domeny
• brak otwierania portów

Dla tej konfiguracji zapraszam przejść kroki z artykułu CasaOS w sekcji Ustawienie dostępu przez Cloudflare Tunnel:

https://blog.askomputer.pl/casaos-nowoczesny-system-do-budowy-wlasnej-chmury-domowej/

Nadmienię też że po tej konfiguracji masz też dostęp do plików ZimaOS po przez przydzielony udział sieciowy LAN

---

Krok 8: Instalacja aplikacji

Wejdź w App Store i zainstaluj:

• Immich → backup zdjęć
• Jellyfin → media
• Nextcloud → chmura
• Pi-hole → blokada reklam

Kliknij na App Store

Wybierz ręcznie aplikację lub znajdź przez wyszukiwarkę, wystarczy że klikniesz Zainstaluj, po zainstalowaniu klikając na ikonę zainstalowanej aplikacji będziesz przeniesiony na stronę aplikacji i możesz zacząć z niej korzystać. Naturalnie możesz korzystać z aplikacji zdalnie na komputerze i telefonie z zainstalowanym i połączonym Zima Client

---

Najczęstsze problemy

Na podstawie doświadczeń użytkowników:

1. Problemy z bootowaniem

• BIOS/UEFI
• kolejność bootowania
• NVMe nie widoczny

2. AHCI musi być włączone

Na starszym sprzęcie to kluczowe

3. Ograniczenia sprzętowe

• stare chipsety mogą nie działać

---

Zalety i wady

Zalety

• bardzo prosty w użyciu
• szybki start (kilka minut)
• świetny do homelabów
• wbudowany Docker
• dostęp zdalny bez konfiguracji

Wady

– mniej zaawansowany niż TrueNAS
– ograniczenia RAID i storage
– młody ekosystem

---

Podsumowanie

ZimaOS to ciekawa alternatywa dla klasycznych NAS-ów – szczególnie jeśli:

• nie chcesz walczyć z konfiguracją
• chcesz szybko mieć prywatną chmurę
• cenisz prostotę i UX

W połączeniu z Proxmoxem dostajesz bardzo mocne i elastyczne rozwiązanie:

• łatwe w użyciu (ZimaOS)
• stabilne i bezpieczne (Proxmox)

To idealny kompromis między „klikaniem” a „DevOpsowym podejściem”.

ZimaOS to prosty system NAS przeznaczony do domowego użytku, małych firm i homelabów, który łączy magazyn danych, obsługę aplikacji przez Docker oraz łatwy dostęp zdalny w jednym, minimalistycznym środowisku. Powstał jako łatwiejsza alternatywa dla bardziej złożonych rozwiązań, umożliwiając szybkie uruchomienie serwera plików i usług bez zaawansowanej wiedzy technicznej. System obsługuje różne źródła danych, oferuje prostą konfigurację RAID, wbudowany sklep z aplikacjami oraz funkcje zdalnego dostępu bez konieczności ręcznej konfiguracji VPN, zapewniając przy tym prywatność i brak wymogu korzystania z kont chmurowych. Umożliwia również wykonywanie kopii zapasowych zgodnie z zasadą 3-2-1 oraz uruchamianie maszyn wirtualnych.

Instalacja na Proxmox polega na utworzeniu maszyny wirtualnej, zaimportowaniu obrazu systemu, podłączeniu dysku, ustawieniu odpowiedniego trybu bootowania oraz konfiguracji UEFI, a następnie przeprowadzeniu krótkiej instalacji i podstawowej konfiguracji przez przeglądarkę. Dodatkowe dyski mogą zostać wykorzystane jako przestrzeń na dane i skonfigurowane w systemie, w tym w trybie RAID. Dostęp zdalny możliwy jest przez dedykowanego klienta lub alternatywnie przez tunelowanie, a aplikacje instalowane są bezpośrednio z wbudowanego sklepu.

Rozwiązanie sprawdza się najlepiej w prostych zastosowaniach, takich jak domowa chmura czy lekki homelab, natomiast ma ograniczenia w bardziej zaawansowanych scenariuszach związanych z zaawansowanymi systemami plików i rozbudowanymi konfiguracjami storage. W połączeniu z Proxmox zapewnia wygodne, elastyczne i stosunkowo bezpieczne środowisko do uruchamiania usług serwerowych.